Gezond dier

Je praktijkopleider vraagt je of je de dieren wilt voeren. ‘Let ook op of de dieren allemaal nog gezond zijn’, zegt hij. Waar let je op?

Figuur 2-1: Een gezond dier.

Figuur 2-2: Een sterk vermagerd dier.

Bij het beoordelen van de gezondheid van een dier kun je naar de volgende gezondheidskenmerken kijken.
•	Het gedrag. Je kijkt hoe het dier reageert op zijn omgeving. Is het dier attent of juist sloom? Vertoont het dier zijn normale gedrag? Dit kan de eigenaar of de dierverzorger vaak het best beoordelen. Let bijvoorbeeld
op het orenspel en de stand van de staart.
•	De houding. Je kijkt of de lichaamshouding van het dier juist is. Je kijkt naar de stand van de lichaamson- derdelen, zoals de poten en de kop. Kijk ook naar de gangen van het dier. Sommige houdingafwijkingen zie je pas als het dier loopt. Denk maar aan kreupelheid.
•	De ademhalingsfrequentie. Hieronder wordt het aantal ademteugen per minuut verstaan. De ademhalings- frequentie moet beoordeeld worden als het dier in rust is. Bij opwinding stijgt de frequentie soms sterk. De frequentie is per diersoort verschillend. Zie hiervoor figuur .
•	De voedingstoestand. Deze kun je beoordelen aan de hand van de lendenwervels of aan de ribwand. De wervels mogen niet verzonken liggen, dan is het dier te dik. Indien de wervels uitsteken en puntig aanvoelen
is het dier te mager. De ribben mogen net voelbaar zijn.

•	De vacht- en huidconditie. De huid moet een normale kleur vertonen en onbeschadigd zijn. De haren of vachtkleed moeten mooi aansluiten en glanzen. Er mogen geen kale plekken zijn en de vacht dient para- sietvrij te zijn. Ook de nagels hoor je te controleren op beschadiging, lengte en dergelijke.
•	De turgor van de huid. De turgor wil zeggen de elasticiteit van de huid. Als de turgor slecht is, dus als de elasticiteit van de huid slecht is, duidt dat op uitdroging. Je kunt de turgor controleren door een huidplooi
op te pakken. Dit doe je op een plaats waar de huid vrij ruim zit zoals het nekvel. De turgor is goed als de huid, bij het oppakken en weer loslaten, uitvloeit. Als het dier uitgedroogd is, zal de huid rechtop blijven staan.
•	De slijmvliezen. De slijmvliezen kun je beoordelen aan de binnenkant van de bek en aan het oogslijmvlies. De juiste kleur is roze.
•	De ogen, neus en oren. Deze horen schoon te zijn.
•	Het gebit. De gebitselementen moeten mooi in of op elkaar aansluiten. Met name bij knaagdieren komt het voor dat het niet juist aansluit. De tanden en kiezen blijven doorgroeien en slijten onvoldoende af, wat pro- blemen geeft bij het eten. Bij honden en katten komt regelmatig tandsteen voor. Controleer het gebit hier ook op.
•	De lichaamstemperatuur. De lichaamstemperatuur kan per diersoort verschillen. Hanteer hiervoor figuur .
Het gebruik van een beetje glijmiddel vergemakkelijkt het inbrengen van de thermometer.
•	Daarnaast is het belangrijk om te letten op: eten, drinken, urine, ontlasting. Eet en drinkt het dier normaal
of juist opvallend veel of weinig? Voor het urineren en ontlasten stel je jezelf dezelfde vraag. Ook moet je erop letten of urine en ontlasting de normale kleur hebben. Kleurt de urine bijvoorbeeld rood, dan kan er bloed in zitten. Is de ontlasting normaal van vorm of dun, zoals bij diarree? Het kan ook voorkomen dat een dier nauwelijks of niet meer kan urineren of ontlasten.

Figuur 2-3: De lichaamstemperatuur en de ademhalingsfrequentie.

Vragen gezondheidskenmerken

Leg uit waarom de gezondheidskenmerken per diersoort verschillend zijn. Welk gedrag verwacht je van een jonge pup?
En van een oude hond?
Heeft het nut om bij een zieke slang zijn lichaamstemperatuur op te nemen? Welke kleur behoort het slijmvlies van een dier te hebben?
Als je de lendenwervels aftast bij een windhond, voelen ze puntig aan, ook de ribben zijn voelbaar. Zijn deze honden dan te mager of hoort dat zo?
Bij een mens kun je vaak aan het voorhoofd voelen dat hij/zij koorts heeft. Hoe kun je dat bij een dier voelen? Hoe of waaraan kun je zien dat een dier het heel erg benauwd heeft?
Stel dat een kat niet meer kan plassen. Dit heb je halverwege de middag geconstateerd. Zou je dan direct een dierenarts inschakelen of wacht je tot het avondspreekuur begint?
Hoe controleer je een dier op uitdroging?

Figuur 2-4: Waterbehoeften van diersoorten. Een dier kun je het beste onbeperkt water geven! Dit schema kun je hanteren als controlemiddel.